Zasady i tryb postępowania w sprawach szkód górniczych

Kompania Węglowa S.A. jest przedsiębiorstwem wielooddziałowym, składającym się z 15 oddziałów – kopalń oraz 5 oddziałów - zakładów specjalistycznych. Z uwagi na znaczne terytorialne rozproszenie oddziałów w Kompanii Węglowej S.A. obowiązuje zasada, że sprawy szkód górniczych prowadzą poszczególne oddziały (kopalnie), dysponujące odpowiednimi służbami specjalizującymi się w problematyce ochrony powierzchni przed skutkami eksploatacji górniczej. Ponadto za usuwanie szkód na terenach górniczych kopalń zlikwidowanych: „Dębieńsko”, „Gliwice”, „1 Maja”, „Polska”, „Prezydent”, „Siersza”, „Bytom II”, lub sprzedanych innym przedsiębiorcom górniczym: „Jaworzno”, „Janina”, „Silesia”, odpowiada Oddział Zakład Zagospodarowania Mienia w Woli (w przypadku kopalń „Jaworzno”, „Janina”, „Silesia” odpowiedzialność Kompanii Węglowej ograniczona jest do zakresów określonych w porozumieniach zawartych pomiędzy podmiotami zbywcą i nabywcami wymienionych zakładów górniczych).

We wszystkich oddziałach Kompanii Węglowej S.A. obowiązują jednolite zasady i tryb postępowania w sprawach szkód górniczych, określone przepisami wewnętrznymi, w szczególności:

    • instrukcją w sprawie trybu i zasad postępowania przy usuwaniu i zapobieganiu szkodom wyrządzonym ruchem zakładu górniczego,
    • procedurą postępowania w przypadku szkód górniczych w ramach zintegrowanego systemu zarządzania ISO,
    • regulaminem udzielania zamówień w Kompanii Węglowej S.A.

Zgłaszanie szkód

Postępowanie o naprawienie szkody wszczynane jest na pisemny wniosek poszkodowanego (składany we właściwym oddziale KW S.A.), za wyjątkiem sytuacji awaryjnych lub w razie wystąpienia wstrząsu pochodzenia górniczego, w przypadku których zgłoszenia można dokonać telefonicznie. Tryb awaryjny jest zastrzeżony dla sytuacji zagrożenia zdrowia, życia lub mienia użytkowników powierzchni terenu jeśli istnieje przypuszczenie, że zagrożenie zaistniało wskutek ruchu zakładu górniczego i wymaga ono niezwłocznego podjęcia działań dla jego likwidacji lub minimalizacji skutków.

Zaleca się aby zgłoszeń szkód dokonywać na niżej udostępnionych formularzach:

Wniosek w sprawie szkód w uprawach i zasiewach winien być złożony w okresie wegetacyjnym uprawy, nie później niż 14 dni przed datą planowanego jej zbioru. Wniosek złożony w innym okresie musi być uzupełniony o dokumenty potwierdzające: wystąpienie szkody, rodzaj uprawy i jej areał w okresie, którego wniosek dotyczy (warunki te nie dotyczą wniosku o odszkodowanie z tytułu niemożności użytkowania nieruchomości gruntowej zgodnie z jej przeznaczeniem).

Jeśli wniosek o naprawę szkody zostanie przesłany do niewłaściwego oddziału spółki wówczas oddział ten ma obowiązek niezwłocznie przesłać wniosek do oddziału właściwego, z jednoczesnym powiadomieniem o tym wnioskodawcy.

Oddział KW S.A. odpowiedzialny za rozpatrzenie wniosku, po zbadaniu jego zasadności, ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia (w formie pisemnej) wnioskodawcy o wyniku jego rozpatrzenia.

Oględziny szkody

W przypadku stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy szkodą i ruchem zakładu górniczego przeprowadzane są oględziny szkód. Z propozycją terminu przeprowadzenia oględzin winien wystąpić Oddział KW SA (właściwy do rozpatrzenia wniosku), w terminie 14 dni kalendarzowych do daty jego otrzymania.

Oględziny szkód w uprawach powinny być przeprowadzane w okresie wegetacyjnym, przed zbiorem uprawy.

W imieniu przedsiębiorcy oględzin dokonuje (w obecności wnioskodawcy) osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Z oględzin sporządzany jest protokół, w którym opisywane są wszystkie zauważone uszkodzenia. Dopuszcza się udział w oględzinach innych osób, w tym także osób reprezentujących wnioskodawcę. W przypadku gdy wnioskodawca odmawia podpisania protokołu fakt ten zostaje w protokole odnotowany wraz z podaniem powodu odmowy. Wnioskodawcy przysługuje prawo otrzymania kopii protokołu.

Zawarcie ugody o naprawę szkody

Podstawą prawną do wykonania naprawy szkody jest ugoda zawarta pomiędzy poszkodowanym, a przedsiębiorcą – warunek ten nie dotyczy sytuacji awaryjnych.
W sprawach spornych ugodę zastępuje prawomocny wyrok sądu powszechnego.

Od 1 stycznia 2012 r. do zawierania ugód o naprawienie szkód o wartościach nie przekraczających równowartości 400 tysięcy euro upoważnieni są pełnomocnicy Zarządu Kompanii Węglowej S.A. ustanowieni w Oddziałach (w osobach dyrektorów).

Podejmowanie decyzji w sprawach o wartościach powyżej 400 tys. euro zastrzeżone jest do wyłącznej kompetencji Zarządu Kompanii Węglowej S.A., co oznacza, że podpisanie ugody o takiej wartości zobowiązania może nastąpić dopiero po uprzednim wyrażeniu zgody przez Zarząd Kompanii Węglowej S.A.

Naprawa szkody

Naprawa szkody polegająca na przywróceniu stanu poprzedniego może być wykonana przez przedsiębiorcę lub przez poszkodowanego. W pierwszym przypadku Kompania Węglowa S.A. powierza wykonanie robót budowlanych specjalistycznym firmom zewnętrznym, wybieranym w drodze przetargów, zgodnie z ustalonymi procedurami. W drugim przypadku, za zgodą przedsiębiorcy, poszkodowany może wykonać roboty naprawcze we własnym zakresie, na koszt przedsiębiorcy, na warunkach ustalonych w ugodzie. Jeśli przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo gdy pociąga za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, wówczas roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Zwrot kosztów zabezpieczenia wznoszonego obiektu budowlanego

Zwrot kosztów zabezpieczenia obiektu budowlanego przed skutkami ruchu zakładu górniczego obejmuje uzasadnione koszty wykonanego zabezpieczenia, a na pisemny wniosek inwestora również inne uzasadnione koszty poniesione przez niego w związku z koniecznością wykonania zabezpieczenia. Podstawą wypłaty stosownego odszkodowania jest ugoda zawarta pomiędzy inwestorem i przedsiębiorcą, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania wykonanych robót budowlanych. Zaleca się aby przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor powiadamiał o tym fakcie przedsiębiorcę i umożliwiał mu udział w odbiorach robót związanych z wykonywaniem zabezpieczeń przed wpływami eksploatacji górniczej. Postępowanie takie pozwoli na wyeliminowanie potencjalnych późniejszych sporów na linii przedsiębiorca – inwestor, w momencie przeprowadzania weryfikacji kosztów zabezpieczeń.

Dotychczasowa praktyka wykazuje, że w zdecydowanej większości przypadków (ok. 96 % spraw) poszkodowani i Kompania Węglowa S.A. dochodzą do porozumień bez angażowania sądów, co niewątpliwie jest korzystne dla obu stron - przedsiębiorca nie ponosi bowiem dodatkowych kosztów procesowych, a poszkodowany może liczyć na szybsze uzyskanie należnego mu zadośćuczynienia.

';