Oddział KWK "Bielszowice"

Historia kopalni

W 1976 roku z połączenia dwóch kopalń: „Zabrze” (dawniej „Królowa Luiza” z 1791 r.) i „Bielszowice” (z 1895 r.) powstała jedna kopalnia dwuruchowa (Ruch Poręba i Ruch Bielszowice) o nazwie „Zabrze-Bielszowice”.

W latach 1993-2003 KWK „Zabrze-Bielszowice” funkcjonowała w ramach Rudzkiej Spółki Węglowej S.A.
Dnia 1 stycznia 1997 r. kopalnia „Zabrze-Bielszowice” przekształcona została w zakład jednoruchowy o nazwie KWK „Bielszowice”. W dniu 31 marca 1998 r. zakończono ciągnienie urobku szybami Ruchu Poręba. Likwidacja Ruchu Poręba została zakończona 31 marca 2000 r.

W wyniku restrukturyzacji oraz majątku nieprodukcyjnego, prowadzonej w ramach Rudzkiej Spółki Węglowej S.A. w latach 1993-2003 kopalnia zmniejszyła zatrudnienie o 3257 osób tworząc między innymi 12 podmiotów gospodarczych, zlikwidowano Ruch Poręba (w tym 3 szyby) oraz zmniejszono liczbę czynnych ścian eksploatacyjnych (z 10 do 5).

Od dnia 01.02.2003 r. KWK „Bielszowice” funkcjonuje jako jednoruchowy zakład górniczy wchodzący w skład Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach.

 

Zatrudnienie

Średnie zatrudnienie w kopalni wynosi 3660 pracowników, z czego 2964 pracowników jest zatrudnionych pod ziemią.

Zdolności produkcyjne

Lp.	Przekrój technologiczny	Zdolność produkcyjna [t/d]
1.	Front eksploatacyjny	8 500 (netto)
2.	Wentylacja	18 700 (brutto) (w tym 25% zanieczyszczenia)
3.	Odstawa urobku	20 000 (brutto) (w tym 25% zanieczyszczenia
4.	Transport pionowy	19 300 (brutto) (w tym 25% zanieczyszczenia
5.	Przeróbka mechaniczna	16 000 (brutto) (w tym 25% zanieczyszczenia

Oferta handlowa

Bogate zasoby węgla o bardzo dobrej jakości powodują, że produkowany w kopalni węgiel może w pełni zaspokoić potrzeby jego odbiorców, zarówno instytucjonalnych na rynku krajowym i zagranicznym, jak również odbiorców indywidualnych

Kopalnia Węgla Kamiennego „Bielszowice” produkuje węgle energetyczne i koksowe o bardzo dobrych parametrach jakościowych. Ofertę handlową KWK „Bielszowice” można podzielić na trzy zasadnicze grupy sortymentowe:

• sortymenty grube - do których zaliczamy węgiel kamienny w sortymentach kostka i orzech. Sortymenty te posiadają bardzo wysoką wartość opałową min. 30 MJ/kg,
• sortymenty średnie - do których zaliczamy węgiel kamienny w sortymencie groszek, charakteryzujący się również bardzo wysoką wartość opałową min. 30 MJ/kg’
• sortymenty miałowe - miały energetyczne i koksowe w sortymentach Miał I i Miał II. Miały energetyczne oferowane są w szerokim zakresie jakościowym zarówno pod względem wartości opałowej, jak również pod względem zawartości popiołu. Miały koksowe charakteryzują się natomiast bardzo dobrą spiekalnością i niską zawartością fosforu.

Wszystkie sortymenty znajdujące się w ofercie handlowej KWK „Bielszowice” zawierają niewielkie ilości siarki maksymalnie 0,6 %. 

Inne istotne informacje o kopalni

Kopalnia „Bielszowice” zajmuje obszar 34,1 km². Obszar, na którym prowadzona jest eksploatacja (obszar czynny) wynosi 22,12 km². Rozciągłość obszaru w kierunku W-E wynosi 3-4 km, natomiast w kierunku N-S około 12 km. Kopalnia „Bielszowice” posiada koncesję nr 161/94 wydaną przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia 26.08.1994 r. na wydobywanie węgla kamiennego i metanu jako kopaliny towarzyszącej do poziomu 1200m w pokładzie 405/2, a w pozostałych pokładach do poziomu 1100m. Termin ważności koncesji upływa 31.08.2020 r.

Kopalnia położona jest na terenie trzech miast: Zabrza, Rudy Śląskiej i Mikołowa.

Stan zasobów według aktualnego według operatu ewidencyjnego na 31.12.2011 r.

bilansowe przemysłowe operatywne w tym pozafilarowe filarowe

524 440 tys. ton 273 559 tys. ton 150 692 tys. ton 52 626 tys. ton 98 066 tys. ton

Obszar górniczy kopalni położony jest w północno–zachodniej części Niecki Głównej Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Obszar karbonu na tym obszarze reprezentowany jest przez piętra westfalu i namuru.

W złożu objętym obszarem górniczym kopalni ”Bielszowice” udokumentowano zasoby w pokładach grup stratygraficznych: orzeskiej, rudzkiej i siodłowej. Skały towarzyszące pokładom węgla to: łupki ilaste, łupki piaszczyste i piaskowce. W złożu eksploatowanym przez kopalnię występuje metan wykorzystywany w procesach technologicznych.

Złoże posiada budowę monoklinalną o generalnym kierunku rozciągłości warstw SW-NE. Monoklinalna budowa złoża oraz równoleżnikowy przebieg głównych dyslokacji tektonicznych w sposób naturalny dzielą złoże na trzy odrębne części, a mianowicie:

• część północną, zlokalizowaną na północ od uskoku Saara - złoże węgla zostało sczerpane i eksploatację w tej części już zakończono,
• część środkowa, zlokalizowana między uskokiem Saara i uskokiem Kłodnickim, nosząca nazwę partii „Centralnej”
• część południowa, zlokalizowana na południe od uskoku Kłodnickiego nosząca nazwę partii „Borowa”

Najważniejsze parametry złoża to:

• rozciągłość pokładów generalnie wschód – zachód,
• udokumentowana głębokość zalegania złoża – 1100m, za wyjątkiem pokładów 405/2wg i 405/2wd do głębokości 1200m,
• kąt nachylenia pokładów – średnio 11°,
• typy węgla 34 i 35 – stanowią 96% zasobów przemysłowych,
• średnia zawartość popiołu – 7%,
• średnia zawartość siarki całkowitej – 0,5%,
• wartość opałowa od 26840 – 32595 kJ/kg – średnio 31438 kJ/kg.

Kopalnia „Bielszowice” posiada aktualnie osiem szybów, w tym trzy wentylacyjne, dwa wydobywcze i trzy materiałowe.

Z siedmiu poziomów funkcjonujących obecnie w kopalni „Bielszowice”, pięć spełnia funkcję wentylacyjną (516m, 642m, 700m, 780m, 900m), jeden wydobywczą (1000m) i jeden wydobywczo-wentylacyjną (840m). Z uwagi na geometrię obszaru górniczego odstawa główna urobku realizowana jest na trzech poziomach 20 przenośnikami magistralnymi o łącznej długości około 9 km.

Stan udostępnienia poziomego złoża kopalni "Bielszowice" jest następstwem nie tylko warunków górniczo-geologicznych, lecz przede wszystkim istnieniem i działalnością w przeszłości dwóch odrębnych kopalń.  Wynika stąd duża ilość poziomów wydobywczych i wentylacyjnych. Sposób rozcięcia poziomego złoża na poszczególnych poziomach jest następujący:

• przekopy o przebiegu południkowym dzielą złożę na części wschodnią i zachodnią,
• przekopy o przebiegu równoleżnikowym i diagonalnym tzw. wytyczne do pokładów,
• w części między uskokiem Saara i uskokiem diagonalnym poprowadzono przekopy skrzydłowe wschodnie i zachodnie z reguły równolegle do linii przekopów południkowych,
• w części na południe od uskoku Kłodnickiego poprowadzono przekopy i wytyczne na zachód i na wschód od linii przekopów południowych..

Z tak wykonanej sieci wyrobisk kamiennych wykonane są chodniki podstawowe w poszczególnych pokładach.

Kopalnia prowadzi eksploatację złoża systemem ścianowym na zawał w odmianie poprzecznej i podłużnej z zastosowaniem kompleksowej mechanizacji robót, nowoczesnych rozwiązań transportu podziemnego oraz systemów monitoringu produkcji i zagrożeń naturalnych, w tym dyspozytorni bezpieczeństwa, która wyposażona jest w jeden z najnowocześniejszych systemów gazometrii typu SMP-NT CMC4.

W rejonach eksploatacyjnych występują zagrożenia naturalne zaliczone do najwyższych stopni i kategorii, min. do IV kat. zagrożenia metanowego i III st. zagrożenia tąpaniami. KWK „Bielszowice” należy do I grupy (na cztery klasyfikowane) kopalń o najwyższym zagrożeniu klimatycznym – temperatura pierwotna górotworu  t_pg > 40 °C. W latach 2009-2010 uruchomiono instalację klimatyzacji grupowej na poziomach 780m i 1000m o mocy 3 MW, która podlega dalszej rozbudowie.

Od 2001 roku eksploatowany jest agregat gazowy firmy Jenbacher-AG zasilany metanem uzyskiwanym z kopalnianej stacji odmetanowania, wytwarzający energię elektryczną zużywaną przez kopalnię. Metan zagospodarowany jest także do wytwarzania energii cieplnej zagospodarowywanej przez sieć ciepłowniczą Carboenergii.

Ponadto dla utrzymania w przyszłości odpowiedniego poziomu zdolności wydobywczych aktualnie czynione są przez KW S.A. starania o pozyskanie koncesji na eksploatację złoża „Śmiłowice” (ogółem około 79 mln ton zasobów operatywnych). W tym celu w KWK „Bielszowice” podjęto prace koncepcyjne dotyczące możliwości eksploatacji do poziomu 1300m, w tym związane z pogłębieniem szybu VI.

Kopalnia Węgla Kamiennego „Bielszowice” wdrożyła Zintegrowany System Zarządzania zgodny z normami
PN-EN ISO 9001, PN-EN ISO 14001 i PN-EN ISO 18001.